Reakti̇f Güç Ve Kompanzasyon Nedi̇r?
Nisan ayı yazımın devamı olarak bu ayki yazımda; reaktif güç tüketimi, faturada reaktif tutar var mıdır? Ve reaktif güç mevcutsa yapılması gerekenler hakkında bilgi vereceğim.
Sanayi ve Ticarethanelerdeki bazı firmalar elektrik faturalarında reaktif ceza yediklerinin farkına varmazlar. Aktif güç tüketiminin yanında reaktif olarak ta fatura öderler. Burada İlk olarak bilinmesi gereken aktif ve reaktif güç nedir?
Şebekeden gelen enerjide iki farklı tip güç vardır:
- Aktif güç(W): Elektrikli ekipmanlar için çalışması gereken güçtür. (Elektrik faturası bu bedel doğrultusunda fiyatlandırılır)
- Reaktif Güç (VAR): AC Motorlar, birçok ekipmanın çalışması sırasında gereken manyetik alanların oluşması için kullanılan güçtür. Balastlı aydınlatmalar, UPS’ler, Trafolar gibi ekipmanlarda da reaktif güce ihtiyacı vardır.
Reaktif değer belirlenmiş değerin üstünde olur ise fiyatlandırılma yapılır (bu fiyat tablosu EPDK tarafından yayınlanmaktadır). Bu belirlenen değerler;
- Kurulu gücü 50 kVA’nın altında olan müşteriler, çektikleri aktif enerji miktarının %33’ü aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının aşan şekilde %20 kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde;
- Kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olanlar ise, çektikleri aktif enerji miktarının %20 sini aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının %15 ini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde, reaktif enerji tüketim bedeli ödemekle yükümlüdür.
Not: Mesken aboneleri, aydınlatma aboneleri, tek fazla beslenen aboneler, bağlantı gücü 9 kW’a (dâhil), kurulu güç 15 KW’a kadar olan abonelere reaktif enerji tarifesi uygulanmaz.
Reaktif güç değerinizin yüksek olması durumunda işletmenin sisteme, reaktif güç kompanzasyonun yapılmasında fayda bulunmaktadır. Reaktif güç kompanzasyonun yapılması durumunda avantajları;
- Şebekeden çekilen reaktif enerji minimuma indirilir.
- Reaktif ceza yenilmeyeceğinden ödenecek elektrik faturası azaltılmış olur.
- İletken kesitleri düşük seçilebilir.
- Kayıplar ve gerilim düşümü azalır.
- Fabrikalarda besleme transformatörünün ve tesisin kapasitesi ile verimi yükselir.
Kompanzasyon sistemi tasarımı önemlidir. Kullanılan ekipmanların neler olduğu, tesisin eşdeğer güç faktörünün belirlenmesi, Harmonik ihtiyacı mevcutsa filtre seçimi, yükün değişim hızına bağlı olarak anahtarlama tipinin belirlenmesi, ileride eklenmesi planlanan ekipmanlar da eklenerek reaktif güç kompanzasyonu tasarım yapılır.
